Найдено 187 документов
  • Дөңгелек процесс (цикл). Қайтымды және қайтымсыз процестер -
    Дөңгелек процесс (цикл). Қайтымды және қайтымсыз процестер Дөңгелек процесс немесе цикл деп жүйе бірнеше күйден өтіп барып бастапқы күйге қайта оралу процесін айтады. Циклдің диаграммасы тұйық қисық. Идеал газдың циклін 2 процеске бөлуге болады.Газдың ұлғаюы (1-2);Газдың сығылуы (2-1). Газ ұлғайған кезде жасалған жұмыс оң dV >0, яғни жұмыс 1а2V2 V11 фигураның ауданына тең болады, ал сығылу жұмысы теріс dV<0 болады да, 2в1V1V22 фигураның ауданымен анықталады. Демек, цикл ішінде газдың жасаған жұмысы тұйық қисықтың ауданымен анықталады.Сурет 1 Тура цикл.<0 болса, цикл сағат тіліне қарсы бағытта болады да, кері цикл деп аталады (сурет 2).Сурет 2 Кері цикл Тура цикл жылу двигательдерінде қолданылады. Жылу двигательдері деп жұмысты сырттан алынған жылу арқылы периодты түрде жасайтын двигательдерді айтады. Кері цикл салқындатқыш машиналарда қолданылады. Салқындатқыш машиналар деп сыртқы күштердің жұмысы арқылы жылу температурасы төмен денеден жоғары денеге берілетін ...
  • Аммиак -
    АммиакАлынуы. Лабораторияда катты аммоний хлорид1 NH4C1 мен сөндірілген әкri Са(ОН)2 араластырып, кыздырып аммиак алады (13-сурет).Реакция теңдеуі:2NH4C1 + Са(ОН)2 = 2NH3+ СаС12+ 2Н2Оөндірісте аммиакты азот пен сутектен тікелей синтездеп аладыФизикалық касиеттерь Аммиак — туссіз, өкір иісті ауадаь екі еседей жеңіл, туншыктыргыш газ. Балку температурась -77,8°С. Кайнау температурасы -33,4°С. 20°С-та жене 0,85 MПА кысымда суйылады.Аммиак суда өте ерімтал: 1 көлем суда 700 көлем аммиак ериді (14-сурет). Аммиак суда ерігенде аммиак гидратын NH3-H2( тузед1. Аммиактың судагы epітіндісі аммиак суы немесе мусәтір спирті деген атпен дәріханада сатылады.Химияльқ касиеттері.1. Аммиактьң сумен ерекеттесуі.Аммиак суда ерігенде темендеп тепе-тендак кке асады:NH3 + Н2О = NH3 •nH 2 O= nh4 + OH;аммиак гидраты аммоний гидроксидаАммиактыц судагы ер1тшд1с1 элсіз негіздік касиет керсетеді.. Ce6e6i соңгы тепе-теңдік сол жакка карай көб1рек ыгысатын-дыктан судагы ерітіндіде гидроксид ионы ОН" аз бола-ды. Өзд ...
  • Алюминий және оның қосылыстары -
    Сабақтың тақырыбы: Алюминий және оның қосылыстарыСабақтың мақсаты:Екідайлы элементтер жайлы білімді сатылай кешенді талдай отырып дамыту. Алюминиийді мысалға ала отырып жай зат ретіндегі қасиеттерін,қосылыстары олардың қолданылуы туралы мәлімет алу.Сабақтың міндеті: 1.Екідайлы элементтер табиғатын оқып-үйрену 2. Алюминиий оның қосылыстарымен танысу 3.Тірек-сызбаны есеп шығаруда қолдана білуСабақтың әдісі: жаңа сабақСабақтың әдісі: Сатылай кешенді талдау технологиясыКөрнекілігі: Периодтық кесте, қымбат, бағалы тастар (жинақ), тау жыныстары(жинақ), Al сымды қыздыру(44 сурет). Алюминий (жинақ), Al қолдану (45 сурет)Сабақтың жүру барысы:Болмаса да айтарлықтай салмағымКөп металдан ардақтымын алдамынҰшақ болып аспанға ұшып, қалықтап,Жердің жүзін,көк аспанды шарладым.Дюралюмин дейтін менің қоспамды,Әспеттейді химияның достарыТұрмыста үстел,ыдыс-аяқ кереует,Бағандардың бұйдаларын қостым м ...
  • Молекула-кинетикалық теорияның негіздері -
    Салыстырмалық теориясының элементтеріЛекцияның жоспары:1. Галилей түрлендірулері2. Эйнштейн постулаттары3. Лоренц түрлендірулері4. Лоренцше түрлендірудің кейбір салдарлары5. Жылдамдықтарды қосу теоремасы6.Материалдық нүктенің релятивистік динамикасының негізгі заңы7. Масса және энергияның өзара байланыс заңы1. Галилей түрлендірулері нүктесінің координаталарының өзара байланыстын табамыз. 1-суреттен 1-сурет.Бұл теңдеуді координаталар осіне проекциялары арқылы жазуға болады. (1) бұл теңдеулерді Галилей түрлендірулері деп атайды.Дененің бір инерциалдық санақ жүйесіндегі координаталары мен ол жүйемен салыстырғанда бір қалыпты және түзу сызықты қозғалыстағы екінші инерциалдық жүйедегі координаталарын байланыстыратын қатынастарды Галилей түрлендірулері деп атайды. (2)Классикалық механикада уақыт санақ жүйелерінің салыстырмалы қозғалысына тәуелсіз, сондықтан жоғарыдағы түрлендіруге тағы да бір теңдеу қосуға болады: ...
  • Газдарды көпсатылы қондыргылармен сығу -
    Газдарды көпсатылы қондыргылармен сығуКөпцилиндрлі піспекті сығымдағышпен немесе көп корпусты турбосығымдағышпен жүйелі түрде, газды сығу жүргізіледі де, оның жеке цилиндр аралық салқындатумен немесе корпустарымен атқарылады. Сүлбе және теориялық РV - мұндай сығымдағыштағы сығылу процессінің диаграммасы 5.4 суретте, бір салқындатушы екі сатылы сығылу жағдайы көрсетілген. Мұнда, 4-1 - сығымдағыш, 1 төменгі қысымды (КТҚ) газдың сорылуы; 1-2 - политропты сығылу процессі (КТҚ); 2-5 - сығымдағыш 3 жоғарғы қысымда (КЖҚ) салқындатылған ауаны сору; 1-6 - КЖҚ политропты сығылуы; 6-3 -резервуарға сығылған ауаны айдамалау; 2-1 - көлемнің кемуіне байланысты,   Р1=соnst   аралық   қысым   кезіндегі   ауаны   салқындату процессі.Шамалау бойынша, Т1 ауаның бастапқы сору температурасына дейінгі, салқындатуы жүргізіледі, яғни нүкте 1 және Т1=соnst орналасуындағы 1 изотерма.5.4 сурет (б) көрінгендей, ауаның аралық салқындауы сығу жұмысын кемітеді. Жұмыс үнемділігі штрихталған - 2612 ауданына тең.Бұл жағдайда оптималды ...
  • Мен туған елімді сүйемін және Қазақ елінің қаһармандық тарихы реферат
    Мен туған елімді сүйемін!(Әдеби қойылым)Дайындық кезеңі: Шараны өткізбес бұрын төменгі сынып оқушылары үшін кітапханада хабарландыру ілінеді. Оқырмандар арасында туған ел, жер, Отан, туралы оқыған кітаптары бойынша сурет салу сайысы жарияланады. Шара өткізілетін күні осы сайыстың қорытындысы шығарылады. Безендірілуі : Қазақстанның жалауы, елтаңбасы, қазақ халқының ұлттық оюымен өрнектелген Отан, туған ел жайлы мақал- мәтелдер, даналық сөздер жазылып ілінеді. Осы тақырыпта кітап көрмесі ұйымдастырылады. Үлкен плакатқа 6 дөңгелектен құралған үлкен шеңбер сызылады, әр дөңгелектің ішінде әр бекет (станция) аты жазылады: Тарих, Салт-дәстүр, Тау мен дала, Табиғат, Ән мен күй, Әдебиет Қабырғаға ілінетін даналық сөздер: «Туған жерің-түп қазығың...», «Жаңа астана-жаңа мемлекет», «Сүй еліңді үйіңдей, сүй үйіңді еліңдей» (Қ.Аманжолов), «Екі Отан жоқ, жалғыз Отан-мекенің!» (М.Мақатаев) т.б. Керекті құралдар: Үлкен сандық және 1ден 6 санына дейін нөмірленген кішкене сандықшалар, бекеттің атта ...
  • Ілияс Жансүгіровтің Жетісу суреттері өлеңін оқытудағы ерекшеліктер реферат
    Ілияс Жансүгіровтің «Жетісу суреттері» өлеңін оқытудағы ерекшеліктер немесе «қазақ поэзиясындағы ұлы жаңалық»Б.О.Есімбекова, Алматы қаласы Ілияс Жансүгіров Жетісу губерниясының Қапал уезі, Ақсу болысы 4-ауылында 1894 жылы 14 мамырда дүниеге келген. Анасынан 4 жасында қалады. Сауатын әкесі ашады.Ілияс лириканың бар саласында қалам жебеген дарын. Оның қазақ поэзиясын өркендетуге ерен үлес қосқан саласы - пейзаждық лирика. Табиғатқа арналған өлеңдерінде сөзбен сурет салуға барынша шебер екенін көреміз. «Жазға салым», «Жазғытұрым», «Жазғы шілде», «Жаз», «Қыс», «Мезгіл суреттері», «Жел», «Жетісу суреттері», т.б. өлеңдері осының айғағы. 1925 жылы қазақ поэзиясына ұлы жаңалық әкелген «Жетісу суреттері» өлеңін оқығаннан кейін М.Әуезовтің - «мен Ілиястың шын ақындығына ден қойдым» деуі тегін емес.Ешкідей үркіп шыққан Шөладыр тұр,Қасқырдан бір тықырды көретіндей.Телміртіп Текес аса ай туады,Тайыншаның тарғыл ала зересіндей.Жайлаудың Ортасында Тұзкөл жатырЖарқырап төбел таздың төбесіндей,деп сур ...
  • М.Мақатаевтың шығармашылығы реферат
    ӘОЖ 894.342СЕЗІМ САЯСЫМЕН САЛЫСТЫРҒАНДА ТЕҢІЗДІҢ ЖАНЫНДАҒЫ ТАМШЫДАЙ С.М. Исматова, Ә. Ж. ШағатаеваТараз мемлекеттік педагогикалық институты, Тараз қ.Поэзия өнер мүлкі ретінде қыр-сыры мол жан-сезімнен тыс поэзия болмайды. Оның ішінде лирика тікелей сезімдік туынды екені мәлім. Алайда әр ақынның сол сезімді поэзияға өзек етуіндегі эстетикалық арсеналдары түрліше. Негізгі объект алдымен талант қырларында жатыр. Айту мәнері шабыт көзінде жатыр. Лирика – белгілі бір уақыт пен ортаның жемісі, сол орта мен уақыт перзентінің көңіл-күйі , жан тебірінісі. Оның бойындағы барша қасиет – қадірді нақты мезгіл рухы, дәуір мазмұны айқындамақ. Ендеше біздегі лирика – замандасымыздың рухани өмірінің, сезім әлемінің, ой дүниесінің көрікті сурет екені даусыз. Лирикадағы басты образ – лирикалық қаһарман. Бұл образдың түп негізі - ақынның өзі болғанмен лирикалық кейіпкер – жинақталған, дараланған, яғни толық мағынадағы әдеби бейне санатына көтерілген, ақынның ғана емес, оның замандастары атынан сөйлеу хақына ие болған т ...
  • Карно циклы -
    Карно циклыКарно циклы (2.2; а) екі изотермиядан 1-2 және 3-4 және екі адиабаттан 2-3 және 4-1 тұрады.1-2 жолының жылуберуші тұрақты температураға T1, мөлшерлі жылулық (q1) жеткізіледі, 3-4 жолымен (q2) жылулық Т2 тұрақты температурасымен жылу алмастырушыға алып кетіледі.Кері Карно циклын іске асыру үшін (4.2, б - сур.), барлығы екі жылулық көзі қажет - жылу беруші және жылу қабылдағыш.Изотермиялық процесстегі, меншікті жылулық мөлшері q1, (3.21) формулаға сәйкес жазылды:q1=RT1 ln(V2/V1),                               (2.9)   q2= RT2 ln(V3/V4).                               (2.10)                            2.2-сурет. Карно циклы: а)- тік; б)- кері. Бұл теңдеуден 2-3 адиабаттар үшін табамыз:                      T2/T1=(V2/V3)K-1.Ал, теңдеу 2-1 адиабаттар үшін:                               
  • Уәлиханов Шоқан Шыңғысұлы реферат
    Уәлиханов Шоқан ШыңғысұлыШоқан Шығысұлы Уәлиханов қазақтың ұлы ғалымы, ориенталист, тарихшы, этнограф, фольклорист, ағартушы, демократ. Ол қазіргі Қостанай облысының Құсмұрын бекетінде 1835 жылы туған. Балалық шағы ата қонысы Сырымбет тауының (Кқкшетай облысы) баурында өткен. Өз әкесі – Шыңғыс, ұлы атасы Уәлихан. Арғы атасы Абылай.Шоқан Сырымбетте халықтың қайнаған ортасында болды. Ол жас күнінен тарихи өлен, жыр, аңыз, әңгімелерді қызыға тыңдап, құлақ түріп өскен. Тіпті Құсмұрындағы шағының өзінде «Қозы Көрпеш – Баян Сұлу» жырын жазып алыпты. Сырымбетте аңыз, жырлар сюжетіне сурет салатын болған. Шоқан табиғатынан зерек, алғыр болған. Ш.Уәлиханов әуелі Құсмұрында қазақ мектебінде оқып арабша хат таниды. Дәстүр бойынша «жеті жұрттың тілін білуге» тиісті хан баласы Шығыс тілдерінен араб, парсы, шағатай тілін жасынан жақсы үйренген; кейін Орта Азияның түркі тілдерін меңгерген.1847 жылы ол Омбыдағы кадет корпусына оқуға түседі. Сібірдегі ең таңдаулы оқу орны болып есептплптін бұл корпус, декабрист А.Завали ...

Рекомендательное письмо – основная ценность и предназначение

Рабочие специальности – новые горизонты и перспективы